Russische cultuur is mййr dan het Zwanenmeer, standbeelden van Lenin, Don-kozakkenkoren en matrjosjka-poppetjes. Net als elke andere levende cultuur is die van Rusland constant in ontwikkeling. Ze is bovendien nauw verweven met een geschiedenis die, meer dan menige andere, "veelbewogen" mag worden genoemd. Wat kan Rusland, wat kunnen Russen in Nederland, het publiek hier en nu bieden? Het Bolsjoj Rusland Festival gaat van 12 t/m 28 oktober 2007 het nodige laten zien.

De revolutie van oktober 1917 (straks 90 jaar geleden) heeft diep ingegrepen in de culturele ontwikkeling op het enorme grondgebied dat toen "Sovjet-Unie" werd. Jaren van explosieve bloei werden gevolgd door vernietiging en repressie onder Stalin, een bloedige oorlog, het verlammende dictaat van de communistische partij in decennia daarna, eerste "slokjes" vrijheid tijdens de perestrojka en, ten slotte in de laatste jaren, verwestersing.

Het Bolsjoj Rusland Festival 2007 draait niet om de Oktoberrevolutie van 1917 op zich, maar toont de nasleep daarvan. Het wil een indruk geven van wat negentig jaren culturele diversiteit - mainstream en extremen - hebben betekend voor vandaag. Door een geconcentreerde programmering met vaste en variabele onderdelen kunnen Nederlanders nader kennismaken met diverse aspecten van de Russische cultuur, hun kennis verdiepen en verrassende verbanden leggen. Het festival wil top en basis samenbrengen en intra- en interdisciplinaire samenwerking tussen kunstenaars stimuleren. Openheid voor nieuwe ontwikkelingen en doorbreking van stereotypen zijn belangrijk.

Het festivalprogramma bevat daarom diverse bewust tegenstrijdige componenten. Concerten door klassieke topmusici, absurdistische schetsen, werk van nog onbekend talent, moderne schilderijen, uitvergrote antieke ansichten, communistische posters en films, intieme performances, culinaire demonstraties, interactieve sculptuur, avantgardistische poлzie. Het bekende mengt zich met het onverwachte, het beproefde met het rebelse.

De diverse programmaonderdelen zijn of worden zelfstandig ontwikkeld. De meerwaarde van het Bolsjoj Rusland Festival ligt op het gebied van de gezamenlijke organisatie, marketing, promotie en communicatie (meer daarover verderop). Maar zeker zo belangrijk is de artistiek-inhoudelijke meerwaarde. Het festival brengt alle onderdelen met elkaar in verband: impliciet door ze onder een overkoepelende thematiek te rangschikken, expliciet door het ene evenement te laten (door)verwijzen naar het andere.

Een kamerconcert met muziek van Prokofjev trekt zijn eigen publiek, maar lokt ook mensen naar de presentatie van de Nederlandse vertaling van de dagboeken van de componist. De ontwikkelingen in de Kaukasus vormen de achtergrond van de schilderijen van Savkuev, maar ook van Nederlandse documentaires die het beeld van Rusland in het Westen helpen vormen. De doorwerking van de artistieke visie van de communistische avantgardedichter Majakovski in de Sovjet-reclame en film spiegelt zich in de inspiratie die zijn tijdgenoot Mandelsjtam nu nog vormt voor een Nederlandse graficus, en in theatervoorstellingen die werk van Malevitsj of Charms als uitgangspunt nemen. Waar Russische kunstenaars bezit nemen van een oude kaasfabriek en die met hun eigen werk becommentariлren, zijn Russische immigrantes zichtbaar bezig hun leven in de Nederlandse samenleving vorm te geven.

Zo zijn er talloze parallellen te leggen tussen programma-onderdelen van zeer uiteenlopende herkomst, elk met een eigen bestaansreden, die elkaar treffen onder die ene koepel: het Bolsjoj Rusland Festival 2007. Al deze dwarsverbanden brengen op ideeлn - en wat ontstaat is een speels. representatief beeld van de Russische cultuur vandaag.